محسن عباس نژاد

70

قرآن و طب ( فارسى )

بررسى ، تغييرات عمده‌اى ديده نشده است . غلظت اوره كراتيين سرم در طول ماه رمضان تغييرات بسيار جزئى داشته يا در حد طبيعى بوده است . مقدار اسيد اوريك در روزه‌دارى مورد مطالعه ، مختصر افزايشى داشته كه به تدريج در حدود طبيعى قرار گرفته است . افزايش اسيد اوريك در هنگام روزه احتمالا به علّت كاهش ميزان فيلتراسيون گلومرولى ، كاهش كليرانس اسيد اوريك و تغييراتى است كه در انتقال اسيد اوريك توسط كليه رخ مىدهد . اثر روزه بر آزمايش‌هاى كبدى : در روزه‌دارى تجربى مستمر ، غلظت بيليروبين غير مستقيم افزايش مىيابد همچنان‌كه در اين تحقيق نيز افزايش مختصرى داشته است ، در صورتى كه شخص روزه دار غذاى معمولى يا فقط كربوهيدرات مصرف كند بيليروبين كاهش خواهد يافت . در اين بررسى مقدار افزايش بيليروبين در روزهاى آخر ماه رمضان به مراتب كمتر از روزهاى دهم بود . اين كاهش بيليروبين همراه با افزايش غلظت گلوكز سرم در روزهاى آخر روزه‌دارى با متابوليسم كربوهيدراتها بستگى داشته است . بقيه‌ى تستهاى كبدى تغييرات آشكارى نشان نداده است . اثر روزه بر دستگاه گوارش : ترشحات اسيدى معده پس از نخوردن غذا كاهش مىيابد ، ولى حركات روده ادامه مىيابد و در نتيجه تخليه‌ى دستگاه گوارش به طور عادى صورت مىگيرد . كيسه‌ى صفرا در هر چهار ساعت يك تا سه بار تخليه مىشود . اثر روزه بر دستگاه قلب و عروق : اگرچه در غذا نخوردنهاى طولانى ضربان قلب كاهش مىيابد ولى در روزهاى اول روزه‌داران تغيير ديده نشده و فشار خون نيز تغييراتى نشان نداده است . در روزهاى اول ، روزه‌دارها تغييراتى در الكتروكارديرگرام نداشتند ، ولى در هفته‌هاى آخر براديكاردى خفيفى با كاهش دامنه كمپلكس QRS و موج T و انحراف به راست گزارش شده است . اثرات عصبى روانى روزه : افرادى كه براى كاهش وزن ، رژيم كم كالرى مىگيرند اغلب احساس گرسنگى دايمى دارند و يكى از دلايل عدم موفقيت آنها همين است ولى در روزه‌داران معمولا بعد از روزهاى اول تا چهارم اشتها كاهش مىيابد . در قديم تصور مىشد كاهش اشتها ممكن است مربوط به كتوز حاصل از نخوردن غذا باشد ، ولى اخيرا وجود يكى از مواد مخدر داخلى به نام بتا آندورفين را عامل آن دانسته‌اند . نخوردن غذا حتى به مدت چند هفته نيز هيچ‌گونه اختلالى در الكترو انسفالوگرافى ايجاد نمىكند . يك بررسى كه در اردن صورت گرفته است نشان مىدهد كه ماه رمضان ميزان خودكشى به نحو قابل توجهى نسبت به ماه‌هاى ديگر سال كاهش يافته است . اثر روزه بر الكتروليتها و مواد معدنى : در هفته‌ى اول روزه‌دارى ممكن است كلسيم سرم مختصرى كاهش يابد كه در پايان ماه طبيعى مىشود . غلظت فسفر فسفاتاز قليايى سرم و هورمون پاراتيروئيد نيز در طول روزه‌دارى طبيعى است . روزه‌دارى در مقدار سديم و پتاسيم سرم تغييرى ايجاد نمىكند . حجم ادرار در روزها كاهش و غلظت آن افزايش مىيابد و در شبها برعكس مىشود . ميزان دفع منيزيوم در روزه‌دارى طولانى بين 6 / 2 تا 6 ميلى اكى والان گزارش شده است ولى با تغييرات منيزيوم سرم همراه نيست . اثر روزه بر سلول‌ها و ديگر قسمت‌هاى خون : در روزه‌دارى تغييرات عمده‌اى در غلظت هموگلوبين هماتوكريت و تعداد گلبولهاى سفيد خون و سرعت